Korzystne Przekształcenia

Wraz z lipcową nowelizacją Kodeksu Spółek Handlowych umożliwiono przedsiębiorcom, będącym osobami fizycznymi, bezpośrednie przekształcenie dotychczasowej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową. Jest to niewątpliwie rozwiązanie przełomowe dla bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, zarówno z punktu widzenia samych przedsiębiorców, jak i ich kontrahentów. Rozwiązanie to jest szczególnie korzystne, zwłaszcza w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność, osiągających wysokie dochody, co najczęściej wiąże się również ze znacznym ryzykiem. Przekształcenie formy prowadzenia działalności gospodarczej prowadzi do ograniczenia ryzyka, a co za tym idzie do zabezpieczenia interesów osób najbliższych przedsiębiorcy. W przypadku bowiem prowadzenia przez osobę fizyczną działalności gospodarczej ponosi ona pełną odpowiedzialność za zobowiązania. Oznacza to, że przypadku ewentualnych kłopotów, egzekucję przeciwko przedsiębiorcy prowadzi się z całego jego majątku, w tym jego majątku osobistego oraz majątku wspólnego małżonków. W wielu przypadkach skutkuje to załamaniem egzystencji całej rodziny takiego przedsiębiorcy. Sposobem rozdzielenia prywatnego majątku osoby fizycznej od majątku służącego do prowadzenia działalności gospodarczej jest właśnie przekształcenie działalności w spółkę kapitałową. Kwintesencją bowiem tej formy prawnej jest odrębność majątku spółki od majątku wspólników. Natomiast Spółka, a nie jej wspólnicy, jest podmiotem odpowiedzialnym w stosunku do partnerów handlowych i innych osób trzecich, a ewentualne postępowania egzekucyjne prowadzone są wyłącznie z majątku spółki. Takie rozwiązanie pozwala uchronić wspólników od niekorzystnych konsekwencji prowadzenia działalności.

Wbrew wątpliwości wielu przedsiębiorców, przekształcenie działalności w spółkę nie pozbawia ich możliwości prowadzenia własnych interesów. Nic bardziej mylnego. Dotychczasowy przedsiębiorca stanowić może bowiem jednoosobowy zarząd spółki. Przekształcenie działalności gospodarczej prowadzonej przez osobę fizyczną w spółkę kapitałową na podstawie przepisów art. 5841-13 ksh posiada również inne zalety. Regulacja ta przewiduje, iż przekształconej spółce przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształconego. Spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane przedsiębiorcy przed jego przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej.

Znaczącym zagadnieniem z punktu widzenia prowadzenia działalności gospodarczej jest również firma, pod którą dotychczas osoba fizyczna prowadziła działalność. Przepisy o przekształceniu umożliwiają zarejestrowanie przekształconej spółki pod tą samą firmą, przy czym konieczne jest wskazanie formy prawnej nowo powołanej spółki. Rozwiązanie to powoduje, iż spółka stanowi realną kontynuację dotychczasowej działalności, gdyż jest podmiotem rozpoznawalnym w obrocie, w pełni utożsamianym z marką i renomą wypracowaną przez lata prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną.

Z formalnego punktu widzenia, samo przekształcenie nie nastręcza również nadmiernych trudności. Do przekształcenia przedsiębiorcy wymaga się:

1) sporządzenia planu przekształcenia przedsiębiorcy wraz z załącznikami oraz opinią biegłego rewidenta; 2) złożenia oświadczenia o przekształceniu przedsiębiorcy; 3) powołania członków organów spółki przekształconej; 4) zawarcia umowy spółki albo podpisania statutu spółki przekształconej; dokonania w rejestrze wpisu spółki przekształconej i wykreślenia przedsiębiorcy przekształcanego z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Biorąc pod uwagę, iż duzi przedsiębiorcy, dla których proponowane rozwiązanie jest szczególnie korzystne, prowadzą niemal wyłącznie pełną księgowość. Sporządzenie dokumentów wymaganych do przekształcenia nie stanowić powinno problemu.

Z pewnością znajdą się tacy, którzy uznają, iż takie przekształcenie stanowi dobry sposób na tzw. „ucieczkę z majątkiem” i tym samym możliwość udaremnienia egzekucji zobowiązań w stosunku do osoby fizycznej. Nic bardziej mylnego. Ustawodawca przewidział bowiem możliwość nadużyć w tym zakresie. Osoba fizyczna solidarnie ze spółką przekształconą odpowiada za zobowiązania przedsiębiorcy przekształcanego, powstałe przed dniem przekształcenia, ale tylko przez okres trzech lat, licząc od dnia przekształcenia. Dobrze zatem jest poradzić się dobrego prawnika.

Radca Prawny - Joanna Kalinowska-Domaracka

UAM Poznań, University of Frankfurt - Viadrina European University